Tavsancali: 1955'ten bu yana kasaba. Burada yasayan Kurtler Adiyaman, Mus ve Diyarbakir'dan gelmistir. Bunlar Halo veya Omeran asiretlerine baglidir. 1845'lerde yerlesim alani olmustur. Buranin eski adi Omeranli ya da Omerhanli, burada daha once yasayan Kurt buyuklerinin ismi olsa gerek. Bu isim halen orada yasayanlar tarafindan kullanilmakta.

Zincirlikuyu: 1967'den beri kasaba. Burada yasayan Kurtlerin kokeni Elbistan ve Maras'a kadar uzanmaktadir. Kurtler buraya 1750 ile 1770'li yillar arasinda gelmislerdir. Ilkin Ankara'nin Karagoz, 1800'lerde de Zincirlikuyu'ya (o donemde Kurtoglu ismiyle taninmaya baslandi) gelmislerdir.

Acikuyu: Koyde yasayanlar Kurt kokenli. Tavsancali'ya bagli bir yayla olarak dusunulmustu. 1954'te Kulu'nun ilce olmasindan sonra, yayla sakinleri burayi koye donusturduler. Koy adini, buradaki kuyu suyunun fazla tuzlu olmasindan dolayi Acikuyu olarak almistir. Burada icme suyu sikintisi devam etmektedir.

Karacadag: 1989'da kasaba oldu. Burasi Kurt Halikan asireti tarafindan 1870 ile 1880 yillari arasinda kuruldugu belirtilmekte. Kurt gocebeler, Cukurova'dan ilkin Golyazi ve Yapali'ya gelmislerdir. Daha sonra bugunku Karacadag'da evler insa etmeye baslamislardir

Bu calismalardan onemli birisi Ingrid Lundberg ve Ingvar Svanberg tarafindan kaleme alinmistir. Kitapta daha cok Konya civarinda yasayan Kurtlerin buraya ne zaman ve nasil yerlestirildikleri ile ilgili bilgiler verilmektedir: "Kulu bolgesi ile ilgili tarihi bilgilerin agizdan agiza, sozlu olarak gunumuze kadar gelmesinin bircok nedeni var. Ilk nedeni, yonetimsel anlamda 1954 yili oncesine kadar belediye ile ilgili, merkezi bir arsivin olmamasidir. Olsa dahi, bu turden belgelerin kullanilmasi 1928 yili oncesi belgelerin Arapca ile yazilmasindan dolayi zor. Ulkedeki diger vatandaslar dahil, eski Osmanlica kullanimi tamamiyla ortadan kalktigi icin, tarihi belgelerden faydalanabilme imkanlari kisitli. Bu turden bilgilerin rahat ve ozgur bir bicimde yayinlanmamasinin nedenlerinden birisi de Kulu tarihinin bir bolumunun Kurtlerle ilgili oldugu icindir. Turkiye'nin kurulusundan bu yana Kurtlerle ilgili bilgilerin toplanmasi (yasal olarak) zor. Bugunku yerel kaynaklarda, buraya yerlesen Kurtlerin dogudan geldikleri ve oradaki degisik asiretlere bagli olduklari belirtilmektedir...

Kurt asiretleri, 1700'lerin sonlarina dogru Haymana daglari civarlarinda gorulmeye baslanmistir. Bunlar gruplar halinde yayiliyordu. Asiretler Resvan - Cihanbeyli- ve Sihbizini federasyonuna bagliydi. Bunlar, Osmanli yonetiminin zorunlu mudahelesiyle batiya gocertilmelerininin yanisira yeni otlakliklarin bulunmasi ve alanlarinin gelistirilmesi icin buradaydilar. Kurtlerin Konya bolgesine ne zaman yerlestikleri konusunda kesin bir tarih vermek zor, ancak adlari 1767'lerde duyulmaya baslandi. Fransiz cografyaci Perrot 1850'lerde Haymana Kurtleri ile soylesiler gerceklestirmis ve bunlarin birkac kusak once burada bulunduklarini vurgulamistir. Kurt asiretleri 1800'de yil boyunca dogudan bu bolgeye gelmislerdir. Gocebe Kurtlerin uzerindeki yonetim kontrolu azdi. Bunlar, ancak 1880'lerde Osmanli yonetimi icerisinde entegre edildiler ve bu yildan itibaren Sultana vergilerini odemeye basladilar... Yasar Kemal'in romanlarinda da goruldugu uzere, bunlarin gocebe hayati ve gelenekleri bir tarafa birakip surekli yerlesime gecisleri hicte kolay olmamistir. Daha onceleri yaylalarin kisilere verilip kullanim isi dengeli bir bicimde yapiliyordu. Osmanli yonetimi bunu (baskiyi), Kulu civarlarindaki yazlik otlaklari kullanan Kurtlerin kendi eski yasam bicimlerini terketmeleri icin yapmaktaydi. Buraya yerlesim, bir asiret ya da akraba grubuna verilen topraklar uzerinde ev insa etmeleri ve yerlesmeleri anlami tasiyordu.

Osmanli ve daha sonrasi kurulan Turkiye Cumhuriyeti doneminde devlete ait topraklar, surekli yerlesim ve yeni koyler insa etme amaciyla dagitilmistir. Yarasli Koyu 1662'de kurulmus eski koylerden birisidir. Gunumuzde Kulu civarlarinda bulunan Kurt koylerinden Dipdede 1830, Celep 1839, Tavsancali 1845, Serefli 1863, Beskardes ve Karacadag 1890'da kurulmuslardir. Karacadag'a gelis ile ilgili olarak koyde yasayan birisi soyle anlatmaktadir: Bizler pek hatirlamayiz, ancak buyuklerimizin anlatiklarina gore, kislari Adana'ya yazlari ise Haymana'ya gelirlermis. Ceyhan taraflarindan buralara gelmislerdi. Cadirlarda yasamlarini surdurmekteydiler. Daha sonra buraya yerlesmeye karar verdiler. Daha sonra cevrenin gozden gecirilmesi icin atli iki oncu grup yola cikmakta. Birisi Dondurma, digeri Yalinayak'a gelir. Gruplarin basi, iki ayri yerlesim yerinde yerlesme ile ilgili gerekcelerini dile getirir. Boylelikle Resvan asiretlerinin bir kolu olan Halikan'a bagli bu grup ikiye ayrilir. Sozkonusu bu koyler halen bunlara bagli..." Ayni eserde, yerlesim yerlerinin insa tarihi ile ilgili bilgiler de ilgi cekici: "Kulu: 1954'te ilce oldu. Ilcede Turkler cogunlukta. Turkmenler ve Ermeniler de var. Ermeniler, 1930'dan sonra Turkiye'nin bircok yerinde oldugu gibi buradan ayrildilar. Burada yasayan Kurt aileler var. Ancak buradaki tarihi gecmisleri pek eskiye dayanmiyor. Son yillarda Kulu cevresindeki (yayla) bu sayi cogalmakta. Gecimlerini saglamak icin evler ya da kulubeler satin almakta. Bunlar daha cok Agri tarafindan gelenlerden olusmakta.

Kozanli: 1800'lerde kuruldugu sanilmakta. 1954'te belediye oldu. Adana'nin Kozan ilcesindan gelenlerden olusmakta. Halkin cogunlugu Turk. Ancak eski kaynaklar, bunlarin Turk degil Kurt oldugunu belirtmekte.

Agilbasi: 1855'te Tatarlar Kafkaslari terkederek Kirim ve Romanya uzerinden Anadolu'ya varmislardir. O donemdeki yonetim bunlari koyun o zamanki adiyla Mandira'ya yerlesmelerine izin vermistir. 1861'lerde Ermeniler de, Erzurum ve Sivas cevresindeki katliamlardan kacarak buraya gelmislerdir. Ermeniler burayi sonradan terketmistir. Burada civardan gelen Kurtlerin nufusu giderek cogalmaya baslamistir.

Altilar: Daga yakin kurulmustur. Burada yasayan Kurtlerin dogudan, Haymana taraflarina geldikleri daha sonra buraya yerlestikleri, koyun adini buraya gelen ve 6 kisiden olusan gruptan aldigi belirtilir. Koken olarak Adiyaman, Urfa ve Sivas civarlarindaki asiretlere baglidirlar.

Arsinci: Koy, 1847'lerde dogudan (Kurdistan-Cev.) gelen Kurtler tarafindan kurulmustur.

Beskardes: Burada yasayan Kurtler Urfa, Siverek ve Adiyaman'dan gelmislerdir. Ilk once Altilar, ardindan Tavsancali, en son olarak 5 kardesten olusan bu topluluk bugunku koyu kurmuslardir. Kêy adini bu kardeslerden almistir. Sevki veya Sefkanli asiretine mensup koyluler daha sonra Deli Suleyman, Doymazlar ve Haci Mahmutlar kollarina ayrilmislardir.

Bogazoren: 1854'te kurulan bu koye ilk gelenlerin Tatarlar oldugu belirtilir. Nufusun bir kismi Kurtlerden olusmaktadir.

Bozan: 1908'de kurulmus. Kurtler buraya Kozan taraflarindan gelmislerdir. Ilkin Kisla yaylasi ve Yapali koyu civarlarinda yerlesmis daha sonra buraya gelmislerdir.

Burunagil: Buradaki Kurtler, Agri'dan, 6 yillik muhacirlik sonrasinda 1919'da Kulu'ya ulasmis, daha sonra buraya yerlesmislerdir.

Canimana: Kirsehir'den gelen ve Sihbizini asiretine mensup Kurtler tarafindan 1902'de kurulmustur.

Celep: Bir kisim kaynaklara gore burasi Erzurum, Adiyaman, Elazig ve Sivas'tan gelen Seifkari asiretine mensup olan Kurtlerce kurulmustur. 1765'lerde Beskardes ve Zincirlikuyu'ya ulasan Kurtler, 1839'da kendilerine verilen buraya yerlesmeye baslamislardir.

Copler: 1870'te kurulmus. Tatarlar buranin hava sartlarina uymakta zorlaninca 1900'lerde Beskardes'teki Kurtlere satmislardir. 1922'de zorla surgune tabi edilen Kurtler de buraya yerlesmislerdir. Koy, bugun bile bu eski ve yeni gruplardan olusmaktadir.

Dipdede: Burasi bir Kurt koyu. Buradaki Kurtler 1830'da Erzurum taraflarindan buraya gelmislerdir. Dipdede isminin burada yasayanlarin atalari oldugu sanilir.

Hisar: 1923'te Antep'in Islahiye kazasindan gelen muhacir Kurtler tarafindan kurulmustur.

Karacadere: Bir Kurt koyudur. Tarihi ile ilgili bilgiye ulasilmamistir.

Kirkpinar: 1885'te kurulmustur. Burada yasayan Kurtler Maras, Islahiye ve Sivas'tan gelmislerdir.

Sogukkuyu: Koy halki Kurt'tur. 1843'te Canimana'ya konaklamislardir. Daha sonra burasini imar etmislerdir.

Serefli: 1863'te kurulmus. Koy sakinleri Kurt kokenli olup Mus taraflarindan buraya gelmislerdir.

Tavlioren: 1870'lerde Tavlu bey himayesinde buraya gelen Kurtler, ilkin bu koyun 2 km. kuzeyine yerlesmislerdir. Burada cikan sorunlar yuzunden Ankara'ya bagli Tiras'a gecmislerdir. 1900'lerde buraya, koyun bulundugu yere tekrar gelip yerlesmislerdir.

Tuzkaya: Tokat'a bagli Turhal kazasinin Kazava koyunden gelen Kurtlerden olusmaktadir. Bunlar Halikan asiretinin bir kolu olan Cutkan'a baglidirlar. Buradaki Kurtlerin gocebe olduklari, bunlarin ilk etapta Cukurova'ya geldikleri ve buradan Kulu'ya, ardindan burayi insa ettikleri, koyun ilk adinin ise Herema Cutkanli oldugu belirtilir. Koyun ismi 1932'de degistirildi.

Yazicayir: Yozgat'in Akdag'indan 1890'larda bu koyun 2 km. yakinlarina gelen Kurtlerden olusmakta. Kurtler 1920'de buraya yerlesir.

Yesilyurt: Gaziantep ve Sivas'tan gelen Kurtler tarafindan kurulmustur...

Paylaş